Chùa Bích Động – Ngôi Cổ Tự Nằm Trọn Trong Lòng Núi Ninh Bình
Chùa Bích Động là ngôi chùa cổ kính nằm trong quần thể di sản Tràng An – Ninh Bình, nổi bật với kiến trúc độc đáo giữa lòng núi đá vôi, mang đến trải nghiệm tâm linh và văn hóa đặc sắc cho du khách cùng Tam Sinh Travel.
Nằm ẩn mình giữa dãy núi Trường Yên hùng vĩ, chùa Bích Động là một trong những danh thắng nổi bật và giàu giá trị tâm linh của Ninh Bình. Sở hữu cảnh quan thiên nhiên nguyên sơ, không gian trầm lắng và kiến trúc cổ kính hòa quyện cùng núi đá, Chùa Bích Động trở thành điểm dừng chân lý tưởng cho du khách muốn tìm về sự bình yên, rời xa nhịp sống đô thị ồn ào. Cùng Tam Sinh Travel, hãy ghé thăm chùa Bích Động để lắng lại tâm hồn, tận hưởng trọn vẹn vẻ đẹp thanh tịnh và an nhiên nơi cửa Phật.
1. Chùa Bích Động Nằm Ở Đâu?
Chùa Bích Động nằm trên sườn núi Bích Động, thuộc xã Ninh Hải, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Ngôi chùa nổi tiếng này tọa lạc ngay trong vùng lõi của quần thể danh thắng Tràng An – Tam Cốc – Bích Động, một trong những điểm du lịch trọng tâm của Ninh Bình. Từ bến thuyền Tam Cốc, du khách chỉ mất vài phút di chuyển để đến Chùa Bích Động, và khoảng 7–8km nếu đi từ trung tâm thành phố Ninh Bình.
Khu vực quanh Chùa Bích Động Ninh Bình mang đậm đặc trưng địa hình karst với núi đá vôi, ruộng lúa và hệ thống sông nước uốn lượn, tạo nên khung cảnh “sơn thủy hữu tình” nổi tiếng. Du khách có thể dễ dàng di chuyển từ Tam Cốc đến Chùa Bích Động bằng xe đạp, xe máy hoặc taxi.
Khi du lịch Ninh Bình, nhiều du khách thường kết hợp tham quan Chùa Bích Động, Tràng An Ninh Bình, Tam Cốc và các điểm đến lân cận trong cùng một lịch trình. Cách đi này không chỉ giúp tối ưu thời gian mà còn mang đến trải nghiệm trọn vẹn vẻ đẹp thiên nhiên và văn hóa đặc sắc của vùng đất Ninh Bình.
2. Lịch Sử Và Nguồn Gốc Chùa Bích Động
Theo các tài liệu lịch sử, chùa Bích Động là một ngôi chùa cổ có nguồn gốc từ thời Hậu Lê, được xây dựng vào khoảng thế kỷ XV trên dãy núi đá vôi thuộc vùng Tràng An, Ninh Bình. Trải qua nhiều biến động của lịch sử, chùa Bích Động từng có thời gian bị hoang phế và xuống cấp nghiêm trọng.
Đến đầu thế kỷ XVIII, hai vị thiền sư Trí Kiên và Trí Thể đã tìm đến nơi đây, tiến hành trùng tu và mở rộng chùa. Từ đó, quần thể chùa Bích Động dần được hình thành với kiến trúc hài hòa giữa núi đá, hang động và cảnh quan thiên nhiên, tạo nên diện mạo như ngày nay.
Tên gọi “Chùa Bích Động” có nghĩa là “Động Xanh”, xuất phát từ khung cảnh thiên nhiên xung quanh với núi non, cây cối, hồ nước và ruộng lúa xanh mướt bao phủ. Chính vẻ đẹp thanh tịnh và hữu tình này đã khiến Chùa Bích Động trở thành nguồn cảm hứng trong nhiều tư liệu lịch sử, tranh vẽ và thơ ca xưa. Đặc biệt, dưới triều Nguyễn, Chùa Bích Động từng được vua Thiệu Trị ban tặng danh hiệu “Nam thiên đệ nhị động”, nghĩa là “động đẹp thứ nhì trời Nam”, khẳng định giá trị cảnh quan và tâm linh đặc biệt của ngôi chùa.
Ngày nay, Chùa Bích Động là một điểm đến nổi bật thuộc Quần thể danh thắng Tràng An – Tam Cốc – Bích Động. Nơi đây được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt và được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.
3. Kiến Trúc Chùa Bích Động Ninh Bình
Chùa Bích Động là một trong những ngôi chùa cổ tiêu biểu của Ninh Bình, nổi bật với lối kiến trúc đậm chất Phật giáo truyền thống Việt Nam. Quần thể chùa Bích Động gồm ba ngôi chùa và hệ thống ba hang động tự nhiên, kết hợp hài hòa tạo nên một tổng thể kiến trúc độc đáo hiếm có.
Điểm đặc biệt trong kiến trúc Chùa Bích Động chính là bố cục chữ Tam tách rời, khác biệt hoàn toàn so với kiểu chùa chữ Công thường thấy. Ba ngôi chùa gồm Chùa Hạ, Chùa Trung và Chùa Thượng được xây dựng theo trục dọc men theo sườn núi, càng lên cao không gian càng thoáng đãng, mang đến tầm nhìn ấn tượng giữa thiên nhiên hùng vĩ.
Không chỉ là chốn tâm linh linh thiêng, chùa Bích Động còn được xem như một tác phẩm nghệ thuật đặc sắc, nơi con người khéo léo hòa quyện kiến trúc với cảnh quan tự nhiên. Chính sự giao thoa ấy đã khiến chùa Bích Động Ninh Bình trở thành điểm đến hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách đến tham quan, chiêm bái và tìm hiểu về giá trị văn hóa – lịch sử lâu đời của Việt Nam.
4. Di chuyển từ Hà Nội đến Chùa Bích Động (Ninh Bình)
- Xe khách / limousine
Du khách có thể bắt xe khách hoặc limousine từ các bến xe Giáp Bát, Nước Ngầm hoặc văn phòng nhà xe trong nội thành Hà Nội. Thời gian di chuyển khoảng 1,5 – 2 giờ để đến thành phố Ninh Bình, sau đó tiếp tục di chuyển đến chùa Bích Động.
- Tàu hỏa
Xuất phát từ ga Hà Nội, dừng tại ga Ninh Bình. Từ đây, bạn có thể bắt taxi hoặc xe công nghệ để di chuyển đến khu du lịch Tam Cốc – nơi tọa lạc Chùa Bích Động.
- Ô tô tự lái / xe máy
Di chuyển theo cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ – Ninh Bình, sau đó rẽ theo biển chỉ dẫn về Tam Cốc – Chùa Bích Động. Quãng đường dễ đi, phù hợp cho cả ô tô và xe máy. Từ trung tâm thành phố Ninh Bình, bạn đi thêm khoảng 7 – 10 km là đến khu Tam Cốc – Chùa Bích Động.
- Di chuyển từ Tam Cốc đến Chùa Bích Động
Khoảng cách từ bến thuyền Tam Cốc đến Chùa Bích Động chỉ khoảng 2 – 3 km, rất thuận tiện để kết hợp tham quan trong ngày.
- Xe đạp: Du khách có thể thuê xe đạp tại homestay hoặc resort, đạp xe theo con đường làng yên bình, hai bên là núi đá và ruộng lúa – một trải nghiệm rất được yêu thích khi tham quan Chùa Bích Động.
- Xe máy / taxi: Phù hợp với gia đình có trẻ nhỏ hoặc những ai muốn tiết kiệm thời gian khi di chuyển đến Chùa Bích Động.
5. Top Những Nơi Nên Đến Ở Chùa Bích Động
5.1 Chùa Hạ
Sau khi đi qua con đường dẫn vào cổng Tam Quan dài khoảng 55m, du khách chính thức bắt đầu hành trình tham quan chùa Bích Động tại Chùa Hạ – ngôi chùa nằm ở vị trí thấp nhất trong quần thể danh thắng nổi tiếng này. Chùa Hạ gây ấn tượng bởi vẻ đẹp hùng vĩ, cổ kính, mang đậm nét kiến trúc truyền thống của chùa Việt với bố cục theo lối chữ Đinh.
Chùa Hạ thuộc quần thể chùa Bích Động được xây dựng gồm 5 gian, trong đó khu vực thượng điện là điểm nhấn quan trọng, chiếm 2 gian lớn. Kiến trúc chùa nổi bật với hai tầng mái uốn cong mềm mại, hệ thống 8 mái được thiết kế chắc chắn, tạo nên tổng thể hài hòa và trang nhã. Các hạng mục cột, xà, kèo của chùa đều được chế tác từ gỗ quý hoặc đá nguyên khối, thể hiện sự tinh xảo và bền vững theo thời gian.
Bước vào khu vực chính điện Chùa Hạ, du khách dễ dàng nhận thấy gian giữa Tiền Đường khắc dòng chữ “Mạo cổ thần thanh”, mang ý nghĩa tôn vinh vẻ đẹp cổ kính và linh thiêng của Chùa Bích Động. Không gian bên trong là nơi thờ Phật, với hệ thống tượng Phật và đồ thờ được bài trí theo trật tự từ cao xuống thấp, tạo nên bầu không khí trang nghiêm, trầm mặc và thanh tịnh cho người chiêm bái.
5.2 Chùa Trung
Từ chùa Hạ, du khách men theo những bậc đá uốn lượn bên sườn núi để lên chùa Trung, một trong những hạng mục quan trọng của chùa Bích Động. Chùa Trung nằm lưng chừng núi, độc đáo ở chỗ vừa là công trình kiến trúc cổ, vừa hòa quyện tự nhiên với vách đá, tạo nên không gian mát mẻ, yên tĩnh và gần gũi với núi rừng.
Chùa Trung Bích Động được xây dựng theo kiểu lộ thiên với phần cửa và mái mở ra đón ánh sáng tự nhiên. Chùa gồm 3 gian chính, trên mái khắc hai chữ Hán “Bích Động” theo bút tích của chúa Trịnh Sâm xưa. Phía bên trái chùa là khu vực thờ Thánh Mẫu, mang đậm dấu ấn tín ngưỡng dân gian Việt Nam.
Từ chùa Trung, du khách có thể phóng tầm mắt bao quát toàn cảnh Chùa Bích Động, từ cổng chùa, hồ sen cho đến con đường dẫn vào khu di tích. Đây là vị trí lý tưởng để nghỉ chân, tận hưởng không khí trong lành và lưu lại những bức ảnh toàn cảnh tuyệt đẹp khi tham quan Chùa Bích Động Ninh Bình.
5.3 Chùa Thượng
Tiếp tục leo thêm một đoạn bậc đá, du khách sẽ đặt chân tới chùa Thượng, ngôi chùa nằm gần đỉnh núi và là điểm cao nhất trong quần thể chùa Bích Động. Cung đường dẫn lên chùa hẹp và dốc hơn, vì vậy bạn nên di chuyển chậm, bám tay vịn chắc chắn và ưu tiên mang giày có độ bám tốt để đảm bảo an toàn.
Chùa Thượng Chùa Bích Động được xây dựng trên một dải đất cao hơn nền khoảng 60m, quay về hướng Đông Nam. Đây là nơi thờ Phật Bà Quan Âm – biểu tượng của lòng từ bi và sự che chở, thu hút đông đảo du khách và phật tử ghé thăm, đặc biệt vào những dịp lễ.
Về kiến trúc, chùa Thượng gồm hai gian nhà dọc, hệ thống cột, kèo, vỉ đều được làm từ gỗ lim chắc chắn, mang lại cảm giác cổ kính và trang nghiêm. Phần mái chùa uốn cong mềm mại, đầu đao vút cao như hình dáng chim phụng kiêu hãnh vươn mình giữa lưng chừng núi, tạo nên nét đặc trưng riêng cho chùa Bích Động Ninh Bình.
Hai bên chùa là hai miếu nhỏ quay về hướng Bắc và hướng Nam, nơi người dân địa phương lập bàn thờ Sơn Thần và Thổ Địa. Từ vị trí hai miếu này, du khách có thể phóng tầm mắt ra xa để chiêm ngưỡng năm ngọn núi đá đứng tách biệt, dáng núi tựa như những cánh sen đang hướng về chùa Bích Động.
Cụm núi này được gọi là Ngũ Nhạc Sơn, bao gồm núi Tầm Sặng, Gia Định, Con Lợn, Đầu Cầu và Hang Dựa. Từ chùa Thượng, khung cảnh núi non trùng điệp, làng mạc và những cánh đồng phía dưới hiện ra rõ nét. Vào những ngày trời quang, đây được xem là một trong những điểm ngắm cảnh đẹp nhất tại chùa Bích Động, giúp du khách cảm nhận trọn vẹn vẻ hùng vĩ nhưng vẫn rất yên bình của vùng Tam Cốc – Bích Động.
5.4 Động Tối
Nằm phía sau khu vực chùa Trung và chùa Thượng, thuộc hệ thống hang động đá tự nhiên nổi tiếng của Chùa Bích Động. Đây là hang động khá sâu, mang vẻ đẹp huyền bí và tĩnh lặng, thu hút nhiều du khách và Phật tử ghé thăm.
Bên trong Động Tối Chùa Bích Động được tận dụng làm không gian thờ tự với các tượng Phật, đèn, hương án được bài trí trang nghiêm, tạo nên bầu không khí linh thiêng. Đặc biệt, trong động vẫn còn lưu giữ chiếc chuông đồng lớn do hai vị hòa thượng Trí Kiên và Trí Thể cho đúc vào năm 1707, mang giá trị lịch sử và tâm linh sâu sắc.
Khi tham quan Động Tối tại chùa Bích Động, du khách nên di chuyển theo lối có đèn chiếu sáng dẫn đường, tránh tự ý tách đoàn để đảm bảo an toàn. Không gian trong động luôn mát mẻ nhưng hơi ẩm, trần hang có nhiều nhũ đá tự nhiên với hình thù độc đáo, góp phần tạo nên nét đẹp kỳ bí đặc trưng của danh thắng chùa Bích Động Ninh Bình.
Kết luận
Chùa Bích Động là điểm đến tâm linh – văn hóa tiêu biểu của Ninh Bình, nổi bật với giá trị lịch sử lâu đời cùng cảnh quan thiên nhiên hài hòa, yên bình. Khi kết hợp tham quan Chùa Bích Động với các địa danh nổi tiếng như Tam Cốc, Tràng An Ninh Bình, Hang Múa Ninh Bình, vườn chim Thung Nham, chùa Bái Đính hay cố đô Hoa Lư, du khách sẽ có cái nhìn trọn vẹn hơn về vùng đất di sản giàu bản sắc này.
Hy vọng những thông tin và kinh nghiệm được Tam Sinh Travel chia sẻ trong bài viết sẽ giúp bạn dễ dàng lên kế hoạch cho hành trình khám phá Chùa Bích Động và Ninh Bình, từ đó tận hưởng chuyến đi một cách trọn vẹn, sâu sắc và ý nghĩa nhất. Liên hệ Tam Sinh Travel ngay hôm nay để được tư vấn lịch trình tham quan Chùa Bích Động – Ninh Bình tối ưu, trải nghiệm dịch vụ chuyên nghiệp và lưu giữ những khoảnh khắc đáng nhớ trên vùng đất di sản.
Các tour tham khảo:
- Tuyệt Tịnh Cốc - Tam Cốc - Hang Múa | Tour Ninh Bình 1 ngày
- Bái Đính - Tràng An | Tour Ninh Bình 1 ngày
- Vườn Quốc gia Cúc Phương | Tour Ninh Bình 1 ngày
Xem thêm:
